Skip to content

Modelli di elaborazione dei moduli ​

L'elaborazione dei form è una delle funzionalità centrali nello sviluppo di applicazioni web. Con RxJS è possibile implementare in modo efficiente form reattivi e facili da usare.

Questo articolo descrive modelli specifici di elaborazione dei moduli necessari nella pratica, come la validazione in tempo reale, il salvataggio automatico e l'integrazione di più campi.

Cosa imparerete in questo articolo ​

  • Implementazione della validazione in tempo reale
  • Funzionalità di salvataggio automatico (debounce + distinctUntilChanged)
  • Combinazione di più campi (combineLatest)
  • Visualizzazione condizionale dei campi
  • Elaborazione dell'invio e prevenzione del doppio invio (exhaustMap)
  • Visualizzazione degli errori ed elaborazione del reset
  • Gestione dello stato del modulo

Prerequisiti

Questo articolo si basa sul Capitolo 3: Creation Functions e Capitolo 4: Operatori.

Validazione in tempo reale ​

Problema: voglio eseguire la validazione ad ogni input ​

Voglio eseguire la validazione ad ogni input dell'utente e fornire un feedback immediato.

Soluzione: debounceTime + distinctUntilChanged ​

typescript
import { fromEvent, map, debounceTime, distinctUntilChanged } from 'rxjs';
interface ValidationResult {
  valid: boolean;
  message: string;
}

const emailInput = document.createElement('input');
emailInput.id = 'email';
emailInput.type = 'email';
emailInput.placeholder = 'Inserisci indirizzo email';
emailInput.style.padding = '10px';
emailInput.style.margin = '10px';
emailInput.style.width = '300px';
emailInput.style.fontSize = '16px';
emailInput.style.border = '2px solid #ccc';
emailInput.style.borderRadius = '4px';
document.body.appendChild(emailInput);

const emailError = document.createElement('div');
emailError.id = 'email-error';
emailError.style.margin = '0 10px 10px 10px';
emailError.style.color = '#f44336';
emailError.style.fontSize = '14px';
emailError.style.minHeight = '20px';
document.body.appendChild(emailError);

fromEvent(emailInput, 'input').pipe(
  map(event => (event.target as HTMLInputElement).value.trim()),
  debounceTime(300),           // Attendere 300ms dopo l'interruzione dell'input
  distinctUntilChanged()       // Ignorare se il valore è lo stesso dell'ultima volta
).subscribe(email => {
  const result = validateEmail(email);

  if (result.valid) {
    emailInput.style.borderColor = '#4CAF50';
    emailError.textContent = '';
  } else {
    emailInput.style.borderColor = '#f44336';
    emailError.textContent = result.message;
  }
});

// Validazione dell'indirizzo email
function validateEmail(email: string): ValidationResult {
  if (email.length === 0) {
    return { valid: false, message: 'Inserisci l\'indirizzo email' };
  }

  const emailRegex = /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/;
  if (!emailRegex.test(email)) {
    return { valid: false, message: 'Il formato dell\'indirizzo email non è corretto' };
  }

  return { valid: true, message: '' };
}

Punti della validazione in tempo reale

  • Attendere l'interruzione dell'input con debounceTime(300) (per evitare elaborazioni eccessive)
  • Prevenire validazioni duplicate con distinctUntilChanged()
  • Feedback visivo dei risultati della validazione (classi CSS)

Combinare più regole di validazione ​

typescript
import { fromEvent, combineLatest, map, debounceTime, distinctUntilChanged, startWith } from 'rxjs';
interface PasswordValidation {
  minLength: boolean;
  hasUpperCase: boolean;
  hasLowerCase: boolean;
  hasNumber: boolean;
  hasSpecialChar: boolean;
}

const passwordInput = document.createElement('input');
passwordInput.id = 'password';
passwordInput.type = 'password';
passwordInput.placeholder = 'Password';
passwordInput.style.padding = '10px';
passwordInput.style.margin = '10px';
passwordInput.style.width = '300px';
passwordInput.style.fontSize = '16px';
passwordInput.style.border = '2px solid #ccc';
passwordInput.style.borderRadius = '4px';
passwordInput.style.display = 'block';
document.body.appendChild(passwordInput);

const confirmPasswordInput = document.createElement('input');
confirmPasswordInput.id = 'confirm-password';
confirmPasswordInput.type = 'password';
confirmPasswordInput.placeholder = 'Conferma password';
confirmPasswordInput.style.padding = '10px';
confirmPasswordInput.style.margin = '10px';
confirmPasswordInput.style.width = '300px';
confirmPasswordInput.style.fontSize = '16px';
confirmPasswordInput.style.border = '2px solid #ccc';
confirmPasswordInput.style.borderRadius = '4px';
confirmPasswordInput.style.display = 'block';
document.body.appendChild(confirmPasswordInput);

const confirmError = document.createElement('div');
confirmError.id = 'confirm-error';
confirmError.style.margin = '0 10px 10px 10px';
confirmError.style.color = '#f44336';
confirmError.style.fontSize = '14px';
confirmError.style.minHeight = '20px';
document.body.appendChild(confirmError);

// Create validation checklist elements
const validationContainer = document.createElement('div');
validationContainer.style.margin = '10px';
validationContainer.style.padding = '10px';
validationContainer.style.border = '1px solid #ddd';
validationContainer.style.borderRadius = '4px';
validationContainer.style.width = '300px';
document.body.appendChild(validationContainer);

const checkElements: Record<string, HTMLElement> = {};
const checks = [
  { id: 'check-length', label: '8 o più caratteri' },
  { id: 'check-uppercase', label: 'Contiene maiuscole' },
  { id: 'check-lowercase', label: 'Contiene minuscole' },
  { id: 'check-number', label: 'Contiene numeri' },
  { id: 'check-special', label: 'Contiene simboli' }
];

checks.forEach(({ id, label }) => {
  const checkEl = document.createElement('div');
  checkEl.id = id;
  checkEl.textContent = `${label}`;
  checkEl.style.padding = '5px';
  checkEl.style.color = '#999';
  validationContainer.appendChild(checkEl);
  checkElements[id] = checkEl;
});

const password$ = fromEvent(passwordInput, 'input').pipe(
  map(event => (event.target as HTMLInputElement).value),
  debounceTime(300),
  distinctUntilChanged(),
  startWith('')
);

const confirmPassword$ = fromEvent(confirmPasswordInput, 'input').pipe(
  map(event => (event.target as HTMLInputElement).value),
  debounceTime(300),
  distinctUntilChanged(),
  startWith('')
);

// Validazione della password
password$.subscribe(password => {
  const validation = validatePassword(password);
  displayPasswordValidation(validation);
});

// Verifica della corrispondenza della password
combineLatest([password$, confirmPassword$]).subscribe(
  ([password, confirmPassword]) => {
    if (confirmPassword.length === 0) {
      confirmError.textContent = '';
      confirmPasswordInput.style.borderColor = '#ccc';
      return;
    }

    if (password !== confirmPassword) {
      confirmError.textContent = 'Le password non corrispondono';
      confirmPasswordInput.style.borderColor = '#f44336';
    } else {
      confirmError.textContent = '';
      confirmPasswordInput.style.borderColor = '#4CAF50';
    }
  }
);

function validatePassword(password: string): PasswordValidation {
  return {
    minLength: password.length >= 8,
    hasUpperCase: /[A-Z]/.test(password),
    hasLowerCase: /[a-z]/.test(password),
    hasNumber: /[0-9]/.test(password),
    hasSpecialChar: /[!@#$%^&*(),.?":{}|<>]/.test(password)
  };
}

function displayPasswordValidation(validation: PasswordValidation): void {
  const checkItems = [
    { id: 'check-length', valid: validation.minLength },
    { id: 'check-uppercase', valid: validation.hasUpperCase },
    { id: 'check-lowercase', valid: validation.hasLowerCase },
    { id: 'check-number', valid: validation.hasNumber },
    { id: 'check-special', valid: validation.hasSpecialChar }
  ];

  checkItems.forEach(({ id, valid }) => {
    const element = checkElements[id];
    if (element) {
      if (valid) {
        element.style.color = '#4CAF50';
        element.style.fontWeight = 'bold';
      } else {
        element.style.color = '#999';
        element.style.fontWeight = 'normal';
      }
    }
  });
}

Utilizzo di combineLatest

combineLatest semplifica l'implementazione della validazione (ad esempio, la verifica della corrispondenza della password) combinando i valori di diversi campi.

Funzionalità di salvataggio automatico ​

Problema: voglio salvare automaticamente le bozze ​

Voglio salvare automaticamente gli input dell'utente periodicamente per evitare la perdita di dati.

Soluzione: debounceTime + switchMap ​

typescript
import { fromEvent, combineLatest, of, map, debounceTime, distinctUntilChanged, switchMap, catchError, tap, startWith } from 'rxjs';
interface DraftData {
  title: string;
  content: string;
  lastSaved?: Date;
}

const titleInput = document.createElement('input');
titleInput.id = 'title';
titleInput.type = 'text';
titleInput.placeholder = 'Inserisci titolo';
titleInput.style.padding = '10px';
titleInput.style.margin = '10px';
titleInput.style.width = '500px';
titleInput.style.fontSize = '18px';
titleInput.style.border = '2px solid #ccc';
titleInput.style.borderRadius = '4px';
titleInput.style.display = 'block';
document.body.appendChild(titleInput);

const contentTextarea = document.createElement('textarea');
contentTextarea.id = 'content';
contentTextarea.placeholder = 'Inserisci contenuto';
contentTextarea.rows = 10;
contentTextarea.style.padding = '10px';
contentTextarea.style.margin = '10px';
contentTextarea.style.width = '500px';
contentTextarea.style.fontSize = '16px';
contentTextarea.style.border = '2px solid #ccc';
contentTextarea.style.borderRadius = '4px';
contentTextarea.style.display = 'block';
contentTextarea.style.resize = 'vertical';
document.body.appendChild(contentTextarea);

const saveStatus = document.createElement('div');
saveStatus.id = 'save-status';
saveStatus.style.margin = '10px';
saveStatus.style.fontSize = '14px';
saveStatus.style.color = '#666';
saveStatus.style.minHeight = '20px';
document.body.appendChild(saveStatus);

const title$ = fromEvent(titleInput, 'input').pipe(
  map(event => (event.target as HTMLInputElement).value),
  startWith('')
);

const content$ = fromEvent(contentTextarea, 'input').pipe(
  map(event => (event.target as HTMLTextAreaElement).value),
  startWith('')
);

// Monitorare le modifiche al modulo
combineLatest([title$, content$]).pipe(
  map(([title, content]): DraftData => ({ title, content })),
  debounceTime(2000),          // Attendere 2 secondi dopo l'interruzione dell'input
  distinctUntilChanged((prev, curr) =>
    prev.title === curr.title && prev.content === curr.content
  ),
  tap(() => {
    saveStatus.textContent = 'Salvataggio in corso...';
    saveStatus.style.color = '#FF9800';
  }),
  switchMap(draft =>
    saveDraft(draft).pipe(
      map(savedDraft => ({ ...savedDraft, success: true })),
      catchError((err: unknown) => {
        console.error('Errore di salvataggio:', err);
        return of({ ...draft, success: false });
      })
    )
  )
).subscribe(result => {
  if (result.success) {
    saveStatus.textContent = `Salvataggio completato (${formatTime(result.lastSaved!)})`;
    saveStatus.style.color = '#4CAF50';
  } else {
    saveStatus.textContent = 'Salvataggio fallito';
    saveStatus.style.color = '#f44336';
  }
});

// API di salvataggio bozza (mock)
function saveDraft(draft: DraftData) {
  console.log('Salvataggio bozza:', draft);
  return of({
    ...draft,
    lastSaved: new Date()
  });
}

function formatTime(date: Date): string {
  const hours = date.getHours().toString().padStart(2, '0');
  const minutes = date.getMinutes().toString().padStart(2, '0');
  return `${hours}:${minutes}`;
}

Flusso del salvataggio automatico ​

Best practice per il salvataggio automatico

  • debounceTime: impostare un ritardo appropriato (1-3 secondi)
  • distinctUntilChanged: non salvare se il contenuto non è cambiato
  • switchMap: annullare le vecchie richieste
  • Feedback visivo: mostrare lo stato di salvataggio all'utente

Collegamento di più campi ​

Problema: voglio cambiare la visualizzazione in base ai valori di altri campi ​

Esempio: selezionando un paese cambia l'elenco delle regioni, la visualizzazione dell'indirizzo di consegna cambia a seconda del metodo di spedizione, ecc.

Soluzione: combineLatest e withLatestFrom ​

typescript
import { fromEvent, of, map, startWith, switchMap } from 'rxjs';
interface Country {
  code: string;
  name: string;
}

interface Prefecture {
  code: string;
  name: string;
  countryCode: string;
}

const countrySelect = document.createElement('select');
countrySelect.id = 'country';
countrySelect.style.padding = '10px';
countrySelect.style.margin = '10px';
countrySelect.style.fontSize = '16px';
countrySelect.style.border = '2px solid #ccc';
countrySelect.style.borderRadius = '4px';
countrySelect.style.display = 'block';

// Add country options
const countries: Country[] = [
  { code: '', name: 'Seleziona paese' },
  { code: 'JP', name: 'Giappone' },
  { code: 'US', name: 'Stati Uniti' }
];
countries.forEach(country => {
  const option = document.createElement('option');
  option.value = country.code;
  option.textContent = country.name;
  countrySelect.appendChild(option);
});
document.body.appendChild(countrySelect);

const prefectureSelect = document.createElement('select');
prefectureSelect.id = 'prefecture';
prefectureSelect.style.padding = '10px';
prefectureSelect.style.margin = '10px';
prefectureSelect.style.fontSize = '16px';
prefectureSelect.style.border = '2px solid #ccc';
prefectureSelect.style.borderRadius = '4px';
prefectureSelect.style.display = 'block';

// Add initial empty option
const emptyOption = document.createElement('option');
emptyOption.value = '';
emptyOption.textContent = 'Seleziona';
prefectureSelect.appendChild(emptyOption);
document.body.appendChild(prefectureSelect);

const country$ = fromEvent(countrySelect, 'change').pipe(
  map(() => countrySelect.value),
  startWith(countrySelect.value)
);

// Aggiornare l'elenco delle regioni quando cambia il paese
country$.pipe(
  switchMap(countryCode =>
    getPrefecturesByCountry(countryCode)
  )
).subscribe(prefectures => {
  updatePrefectureOptions(prefectureSelect, prefectures);
});

// Ottenere l'elenco delle regioni dal codice paese (mock)
function getPrefecturesByCountry(countryCode: string) {
  const prefectures: Record<string, Prefecture[]> = {
    JP: [
      { code: '13', name: 'Tokyo', countryCode: 'JP' },
      { code: '14', name: 'Kanagawa', countryCode: 'JP' },
      { code: '27', name: 'Osaka', countryCode: 'JP' }
    ],
    US: [
      { code: 'CA', name: 'California', countryCode: 'US' },
      { code: 'NY', name: 'New York', countryCode: 'US' },
      { code: 'TX', name: 'Texas', countryCode: 'US' }
    ]
  };

  return of(prefectures[countryCode] || []);
}

function updatePrefectureOptions(
  select: HTMLSelectElement,
  prefectures: Prefecture[]
): void {
  select.innerHTML = '<option value="">Seleziona</option>';

  prefectures.forEach(pref => {
    const option = document.createElement('option');
    option.value = pref.code;
    option.textContent = pref.name;
    select.appendChild(option);
  });
}

Visualizzazione condizionale dei campi ​

typescript
import { fromEvent, map, startWith } from 'rxjs';

const shippingMethodSelect = document.createElement('select');
shippingMethodSelect.id = 'shipping-method';
shippingMethodSelect.style.padding = '10px';
shippingMethodSelect.style.margin = '10px';
shippingMethodSelect.style.fontSize = '16px';
shippingMethodSelect.style.border = '2px solid #ccc';
shippingMethodSelect.style.borderRadius = '4px';
shippingMethodSelect.style.display = 'block';

const shippingOptions = [
  { value: '', label: 'Seleziona metodo di spedizione' },
  { value: 'home-delivery', label: 'Consegna a domicilio' },
  { value: 'store-pickup', label: 'Ritiro in negozio' }
];
shippingOptions.forEach(option => {
  const optionEl = document.createElement('option');
  optionEl.value = option.value;
  optionEl.textContent = option.label;
  shippingMethodSelect.appendChild(optionEl);
});
document.body.appendChild(shippingMethodSelect);

const homeDeliverySection = document.createElement('div');
homeDeliverySection.id = 'home-delivery';
homeDeliverySection.style.padding = '15px';
homeDeliverySection.style.margin = '10px';
homeDeliverySection.style.border = '2px solid #4CAF50';
homeDeliverySection.style.borderRadius = '4px';
homeDeliverySection.style.backgroundColor = '#f1f8f4';
homeDeliverySection.style.display = 'none';
homeDeliverySection.innerHTML = '<h4 style="margin-top: 0;">Inserisci informazioni consegna a domicilio</h4><p>Inserisci indirizzo, numero di telefono, ecc.</p>';
document.body.appendChild(homeDeliverySection);

const storePickupSection = document.createElement('div');
storePickupSection.id = 'store-pickup';
storePickupSection.style.padding = '15px';
storePickupSection.style.margin = '10px';
storePickupSection.style.border = '2px solid #2196F3';
storePickupSection.style.borderRadius = '4px';
storePickupSection.style.backgroundColor = '#e3f2fd';
storePickupSection.style.display = 'none';
storePickupSection.innerHTML = '<h4 style="margin-top: 0;">Inserisci informazioni ritiro in negozio</h4><p>Seleziona il negozio per il ritiro</p>';
document.body.appendChild(storePickupSection);

fromEvent(shippingMethodSelect, 'change').pipe(
  map(() => shippingMethodSelect.value),
  startWith(shippingMethodSelect.value)
).subscribe(method => {
  if (method === 'home-delivery') {
    homeDeliverySection.style.display = 'block';
    storePickupSection.style.display = 'none';
  } else if (method === 'store-pickup') {
    homeDeliverySection.style.display = 'none';
    storePickupSection.style.display = 'block';
  } else {
    homeDeliverySection.style.display = 'none';
    storePickupSection.style.display = 'none';
  }
});

Calcolo delle spese di spedizione con più condizioni ​

typescript
import { combineLatest, fromEvent, map, startWith } from 'rxjs';
interface ShippingCalc {
  country: string;
  weight: number;
  shippingMethod: string;
}

const countrySelect = document.createElement('select');
countrySelect.id = 'country';
countrySelect.style.padding = '10px';
countrySelect.style.margin = '10px';
countrySelect.style.fontSize = '16px';
countrySelect.style.border = '2px solid #ccc';
countrySelect.style.borderRadius = '4px';
countrySelect.style.display = 'block';

const countryOptions = [
  { value: 'JP', label: 'Giappone' },
  { value: 'US', label: 'Stati Uniti' },
  { value: 'OTHER', label: 'Altro' }
];
countryOptions.forEach(option => {
  const optionEl = document.createElement('option');
  optionEl.value = option.value;
  optionEl.textContent = option.label;
  countrySelect.appendChild(optionEl);
});
document.body.appendChild(countrySelect);

const weightInput = document.createElement('input');
weightInput.id = 'weight';
weightInput.type = 'number';
weightInput.placeholder = 'Peso (kg)';
weightInput.min = '0';
weightInput.step = '0.1';
weightInput.value = '1';
weightInput.style.padding = '10px';
weightInput.style.margin = '10px';
weightInput.style.width = '200px';
weightInput.style.fontSize = '16px';
weightInput.style.border = '2px solid #ccc';
weightInput.style.borderRadius = '4px';
weightInput.style.display = 'block';
document.body.appendChild(weightInput);

const shippingMethodSelect = document.createElement('select');
shippingMethodSelect.id = 'shipping-method';
shippingMethodSelect.style.padding = '10px';
shippingMethodSelect.style.margin = '10px';
shippingMethodSelect.style.fontSize = '16px';
shippingMethodSelect.style.border = '2px solid #ccc';
shippingMethodSelect.style.borderRadius = '4px';
shippingMethodSelect.style.display = 'block';

const methodOptions = [
  { value: 'standard', label: 'Spedizione standard' },
  { value: 'express', label: 'Spedizione express' }
];
methodOptions.forEach(option => {
  const optionEl = document.createElement('option');
  optionEl.value = option.value;
  optionEl.textContent = option.label;
  shippingMethodSelect.appendChild(optionEl);
});
document.body.appendChild(shippingMethodSelect);

const shippingCostDisplay = document.createElement('div');
shippingCostDisplay.id = 'shipping-cost';
shippingCostDisplay.style.padding = '15px';
shippingCostDisplay.style.margin = '10px';
shippingCostDisplay.style.fontSize = '20px';
shippingCostDisplay.style.fontWeight = 'bold';
shippingCostDisplay.style.color = '#2196F3';
shippingCostDisplay.style.border = '2px solid #2196F3';
shippingCostDisplay.style.borderRadius = '4px';
shippingCostDisplay.style.backgroundColor = '#e3f2fd';
shippingCostDisplay.textContent = 'Spese di spedizione: ¥0';
document.body.appendChild(shippingCostDisplay);

const country$ = fromEvent(countrySelect, 'change').pipe(
  map(() => countrySelect.value),
  startWith(countrySelect.value)
);

const weight$ = fromEvent(weightInput, 'input').pipe(
  map(() => parseFloat(weightInput.value) || 0),
  startWith(parseFloat(weightInput.value) || 1)
);

const shippingMethod$ = fromEvent(shippingMethodSelect, 'change').pipe(
  map(() => shippingMethodSelect.value),
  startWith(shippingMethodSelect.value)
);

combineLatest([country$, weight$, shippingMethod$]).pipe(
  map(([country, weight, shippingMethod]): ShippingCalc => ({
    country,
    weight,
    shippingMethod
  })),
  map(calc => calculateShippingCost(calc))
).subscribe(cost => {
  shippingCostDisplay.textContent = `Spese di spedizione: ¥${cost.toLocaleString()}`;
});

function calculateShippingCost(calc: ShippingCalc): number {
  let baseCost = 0;

  // Tariffa base per paese
  if (calc.country === 'JP') {
    baseCost = 500;
  } else if (calc.country === 'US') {
    baseCost = 2000;
  } else {
    baseCost = 3000;
  }

  // Supplemento per peso (oltre 1kg, aggiungere 100 yen/kg)
  if (calc.weight > 1) {
    baseCost += Math.ceil(calc.weight - 1) * 100;
  }

  // Moltiplicatore per metodo di spedizione
  if (calc.shippingMethod === 'express') {
    baseCost *= 2;
  }

  return baseCost;
}

Quando usare combineLatest

Ideale per combinare i valori di più campi per il calcolo e la visualizzazione.

  • Calcolo spese di spedizione (paese + peso + metodo di spedizione)
  • Calcolo sconti (prodotto + coupon + livello di membership)
  • Filtri di ricerca (categoria + fascia di prezzo + valutazione)

Elaborazione dell'invio e prevenzione del doppio invio ​

Problema: voglio prevenire invii doppi dovuti alla pressione ripetuta del pulsante ​

Quando il pulsante di invio del modulo viene premuto ripetutamente, gli stessi dati vengono inviati più volte.

Soluzione: prevenire invii doppi con exhaustMap ​

typescript
import { fromEvent, of, exhaustMap, tap, catchError, finalize } from 'rxjs';
interface FormData {
  name: string;
  email: string;
  message: string;
}

const form = document.createElement('form');
form.id = 'contact-form';
form.style.padding = '20px';
form.style.margin = '10px';
form.style.border = '2px solid #ccc';
form.style.borderRadius = '8px';
form.style.maxWidth = '500px';
form.style.backgroundColor = '#f9f9f9';

const nameInput = document.createElement('input');
nameInput.type = 'text';
nameInput.name = 'name';
nameInput.placeholder = 'Nome';
nameInput.required = true;
nameInput.style.padding = '10px';
nameInput.style.margin = '10px 0';
nameInput.style.width = '100%';
nameInput.style.fontSize = '16px';
nameInput.style.border = '1px solid #ccc';
nameInput.style.borderRadius = '4px';
nameInput.style.boxSizing = 'border-box';
form.appendChild(nameInput);

const emailInput = document.createElement('input');
emailInput.type = 'email';
emailInput.name = 'email';
emailInput.placeholder = 'Indirizzo email';
emailInput.required = true;
emailInput.style.padding = '10px';
emailInput.style.margin = '10px 0';
emailInput.style.width = '100%';
emailInput.style.fontSize = '16px';
emailInput.style.border = '1px solid #ccc';
emailInput.style.borderRadius = '4px';
emailInput.style.boxSizing = 'border-box';
form.appendChild(emailInput);

const messageTextarea = document.createElement('textarea');
messageTextarea.name = 'message';
messageTextarea.placeholder = 'Messaggio';
messageTextarea.required = true;
messageTextarea.rows = 5;
messageTextarea.style.padding = '10px';
messageTextarea.style.margin = '10px 0';
messageTextarea.style.width = '100%';
messageTextarea.style.fontSize = '16px';
messageTextarea.style.border = '1px solid #ccc';
messageTextarea.style.borderRadius = '4px';
messageTextarea.style.resize = 'vertical';
messageTextarea.style.boxSizing = 'border-box';
form.appendChild(messageTextarea);

const submitButton = document.createElement('button');
submitButton.id = 'submit-button';
submitButton.type = 'submit';
submitButton.textContent = 'Invia';
submitButton.style.padding = '12px 30px';
submitButton.style.margin = '10px 0';
submitButton.style.fontSize = '16px';
submitButton.style.fontWeight = 'bold';
submitButton.style.color = '#fff';
submitButton.style.backgroundColor = '#2196F3';
submitButton.style.border = 'none';
submitButton.style.borderRadius = '4px';
submitButton.style.cursor = 'pointer';
form.appendChild(submitButton);

document.body.appendChild(form);

const statusMessage = document.createElement('div');
statusMessage.id = 'status-message';
statusMessage.style.padding = '10px';
statusMessage.style.margin = '10px';
statusMessage.style.fontSize = '16px';
statusMessage.style.borderRadius = '4px';
statusMessage.style.minHeight = '20px';
document.body.appendChild(statusMessage);

fromEvent(form, 'submit').pipe(
  tap(event => {
    event.preventDefault();
    submitButton.disabled = true;
    submitButton.textContent = 'Invio in corso...';
    submitButton.style.backgroundColor = '#999';
    statusMessage.textContent = '';
  }),
  exhaustMap(() => {
    // Raccolta dei dati del modulo
    const formData = new FormData(form);
    const data: FormData = {
      name: formData.get('name') as string,
      email: formData.get('email') as string,
      message: formData.get('message') as string
    };

    return submitForm(data).pipe(
      catchError((err: unknown) => {
        console.error('Errore di invio:', err);
        return of({ success: false, error: (err instanceof Error ? err.message : String(err)) });
      })
    );
  }),
  finalize(() => {
    submitButton.disabled = false;
    submitButton.textContent = 'Invia';
    submitButton.style.backgroundColor = '#2196F3';
  })
).subscribe(result => {
  if (result.success) {
    statusMessage.textContent = 'Invio riuscito!';
    statusMessage.style.backgroundColor = '#d4edda';
    statusMessage.style.color = '#155724';
    statusMessage.style.border = '1px solid #c3e6cb';
    form.reset();
  } else {
    const errorText = 'error' in result ? result.error : 'Errore sconosciuto';
    statusMessage.textContent = `Invio fallito: ${errorText}`;
    statusMessage.style.backgroundColor = '#f8d7da';
    statusMessage.style.color = '#721c24';
    statusMessage.style.border = '1px solid #f5c6cb';
  }
});

// API di invio modulo (mock)
function submitForm(data: FormData) {
  console.log('Invio modulo:', data);
  return of({ success: true });
}

Comportamento di exhaustMap:

Clic dell'utente: ●    ●●●        ●
                    |    |          |
exhaustMap:         ●              ●
                    |              |
                  Invio API      Invio API
                   (dopo completamento) (dopo completamento)

※ Le pressioni ripetute durante l'invio vengono ignorate

Importanza di exhaustMap

exhaustMap ignora i nuovi valori fino al completamento dell'Observable precedente. Questo permette di:

  • Prevenire invii doppi dovuti a pressioni ripetute del pulsante
  • Bloccare richieste aggiuntive durante le chiamate API
  • Prevenire operazioni errate dell'utente

Validazione prima dell'invio ​

typescript
import { fromEvent, combineLatest, map, startWith, exhaustMap, withLatestFrom, filter, tap, of } from 'rxjs';
interface FormData {
  name: string;
  email: string;
  message: string;
}

const form = document.createElement('form');
form.id = 'contact-form';
form.style.padding = '20px';
form.style.margin = '10px';
form.style.border = '2px solid #ccc';
form.style.borderRadius = '8px';
form.style.maxWidth = '500px';
form.style.backgroundColor = '#f9f9f9';

const nameInput = document.createElement('input');
nameInput.id = 'name';
nameInput.type = 'text';
nameInput.placeholder = 'Nome';
nameInput.style.padding = '10px';
nameInput.style.margin = '10px 0';
nameInput.style.width = '100%';
nameInput.style.fontSize = '16px';
nameInput.style.border = '1px solid #ccc';
nameInput.style.borderRadius = '4px';
nameInput.style.boxSizing = 'border-box';
form.appendChild(nameInput);

const emailInput = document.createElement('input');
emailInput.id = 'email';
emailInput.type = 'email';
emailInput.placeholder = 'Indirizzo email';
emailInput.style.padding = '10px';
emailInput.style.margin = '10px 0';
emailInput.style.width = '100%';
emailInput.style.fontSize = '16px';
emailInput.style.border = '1px solid #ccc';
emailInput.style.borderRadius = '4px';
emailInput.style.boxSizing = 'border-box';
form.appendChild(emailInput);

const messageTextarea = document.createElement('textarea');
messageTextarea.id = 'message';
messageTextarea.placeholder = 'Messaggio (almeno 10 caratteri)';
messageTextarea.rows = 5;
messageTextarea.style.padding = '10px';
messageTextarea.style.margin = '10px 0';
messageTextarea.style.width = '100%';
messageTextarea.style.fontSize = '16px';
messageTextarea.style.border = '1px solid #ccc';
messageTextarea.style.borderRadius = '4px';
messageTextarea.style.resize = 'vertical';
messageTextarea.style.boxSizing = 'border-box';
form.appendChild(messageTextarea);

const submitButton = document.createElement('button');
submitButton.id = 'submit-button';
submitButton.type = 'submit';
submitButton.textContent = 'Invia';
submitButton.disabled = true;
submitButton.style.padding = '12px 30px';
submitButton.style.margin = '10px 0';
submitButton.style.fontSize = '16px';
submitButton.style.fontWeight = 'bold';
submitButton.style.color = '#fff';
submitButton.style.backgroundColor = '#999';
submitButton.style.border = 'none';
submitButton.style.borderRadius = '4px';
submitButton.style.cursor = 'not-allowed';
form.appendChild(submitButton);

document.body.appendChild(form);

// Stato di validazione di ogni campo
const nameValid$ = fromEvent(nameInput, 'input').pipe(
  map(() => nameInput.value.trim().length > 0),
  startWith(false)
);

const emailValid$ = fromEvent(emailInput, 'input').pipe(
  map(() => /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/.test(emailInput.value)),
  startWith(false)
);

const messageValid$ = fromEvent(messageTextarea, 'input').pipe(
  map(() => messageTextarea.value.trim().length >= 10),
  startWith(false)
);

// Verificare se tutti i campi sono validi
const formValid$ = combineLatest([nameValid$, emailValid$, messageValid$]).pipe(
  map(([name, email, message]) => name && email && message)
);

// Abilitare/disabilitare il pulsante di invio
formValid$.subscribe(valid => {
  submitButton.disabled = !valid;
  if (valid) {
    submitButton.style.backgroundColor = '#2196F3';
    submitButton.style.cursor = 'pointer';
  } else {
    submitButton.style.backgroundColor = '#999';
    submitButton.style.cursor = 'not-allowed';
  }
});

// Elaborazione dell'invio del modulo
fromEvent(form, 'submit').pipe(
  tap(event => event.preventDefault()),
  withLatestFrom(formValid$),
  filter(([_, valid]) => valid), // Solo se la validazione è passata
  exhaustMap(() => {
    const data = {
      name: nameInput.value,
      email: emailInput.value,
      message: messageTextarea.value
    };

    return submitForm(data);
  })
).subscribe(result => {
  console.log('Invio completato:', result);
  form.reset();
});

// API di invio modulo (mock)
function submitForm(data: FormData) {
  console.log('Invio modulo:', data);
  return of({ success: true });
}

Utilizzo di withLatestFrom

withLatestFrom può essere usato per controllare l'ultimo stato di validazione durante l'invio.

Visualizzazione degli errori ed elaborazione del reset ​

Gestione centralizzata degli errori del modulo ​

typescript
import { BehaviorSubject} from 'rxjs';

class FormErrorManager {
  private errors$ = new BehaviorSubject<Map<string, string>>(new Map());
  private elementCache = new Map<string, { error: HTMLElement; input: HTMLElement }>();

  setError(field: string, message: string): void {
    const currentErrors = this.errors$.value;
    currentErrors.set(field, message);
    this.errors$.next(new Map(currentErrors));
    this.displayError(field, message);
  }

  clearError(field: string): void {
    const currentErrors = this.errors$.value;
    currentErrors.delete(field);
    this.errors$.next(new Map(currentErrors));
    this.hideError(field);
  }

  clearAllErrors(): void {
    this.errors$.next(new Map());
    this.hideAllErrors();
  }

  hasErrors(): boolean {
    return this.errors$.value.size > 0;
  }

  getErrors() {
    return this.errors$.asObservable();
  }

  // Register elements for a field (must be called before using setError/clearError)
  registerField(field: string, inputElement: HTMLElement, errorElement: HTMLElement): void {
    this.elementCache.set(field, { input: inputElement, error: errorElement });
  }

  private displayError(field: string, message: string): void {
    const elements = this.elementCache.get(field);
    if (!elements) {
      console.warn(`Field "${field}" not registered. Call registerField() first.`);
      return;
    }

    elements.error.textContent = message;
    elements.error.style.display = 'block';
    elements.input.style.borderColor = '#f44336';
    elements.input.style.backgroundColor = '#ffebee';
  }

  private hideError(field: string): void {
    const elements = this.elementCache.get(field);
    if (!elements) {
      return;
    }

    elements.error.textContent = '';
    elements.error.style.display = 'none';
    elements.input.style.borderColor = '#ccc';
    elements.input.style.backgroundColor = '#fff';
  }

  private hideAllErrors(): void {
    this.elementCache.forEach((elements) => {
      elements.error.style.display = 'none';
      elements.error.textContent = '';
      elements.input.style.borderColor = '#ccc';
      elements.input.style.backgroundColor = '#fff';
    });
  }
}

// Esempio di utilizzo (Self-contained: creates form elements dynamically)
const errorManager = new FormErrorManager();

// Create email input and error elements
const emailInput = document.createElement('input');
emailInput.id = 'email';
emailInput.type = 'email';
emailInput.placeholder = 'Indirizzo email';
emailInput.style.padding = '10px';
emailInput.style.margin = '10px';
emailInput.style.width = '300px';
emailInput.style.fontSize = '16px';
emailInput.style.border = '2px solid #ccc';
emailInput.style.borderRadius = '4px';
emailInput.style.display = 'block';
document.body.appendChild(emailInput);

const emailError = document.createElement('div');
emailError.id = 'email-error';
emailError.style.margin = '0 10px 10px 10px';
emailError.style.color = '#f44336';
emailError.style.fontSize = '14px';
emailError.style.display = 'none';
document.body.appendChild(emailError);

// Create password input and error elements
const passwordInput = document.createElement('input');
passwordInput.id = 'password';
passwordInput.type = 'password';
passwordInput.placeholder = 'Password';
passwordInput.style.padding = '10px';
passwordInput.style.margin = '10px';
passwordInput.style.width = '300px';
passwordInput.style.fontSize = '16px';
passwordInput.style.border = '2px solid #ccc';
passwordInput.style.borderRadius = '4px';
passwordInput.style.display = 'block';
document.body.appendChild(passwordInput);

const passwordError = document.createElement('div');
passwordError.id = 'password-error';
passwordError.style.margin = '0 10px 10px 10px';
passwordError.style.color = '#f44336';
passwordError.style.fontSize = '14px';
passwordError.style.display = 'none';
document.body.appendChild(passwordError);

// Register fields with error manager
errorManager.registerField('email', emailInput, emailError);
errorManager.registerField('password', passwordInput, passwordError);

// Impostare errori
errorManager.setError('email', 'Il formato dell\'indirizzo email non è corretto');
errorManager.setError('password', 'La password deve essere di almeno 8 caratteri');

// Cancellare errore
setTimeout(() => {
  errorManager.clearError('email');
}, 2000);

// Cancellare tutti gli errori
setTimeout(() => {
  errorManager.clearAllErrors();
}, 4000);

// Monitorare gli errori
errorManager.getErrors().subscribe(errors => {
  console.log('Numero di errori attuali:', errors.size);
});

Gestione dello stato del modulo ​

Classe completa per la gestione dello stato del modulo ​

typescript
import { BehaviorSubject, Observable } from 'rxjs';
interface FormState<T> {
  value: T;
  valid: boolean;
  dirty: boolean;
  touched: boolean;
  submitting: boolean;
}

class ReactiveForm<T extends Record<string, any>> {
  private state$: BehaviorSubject<FormState<T>>;
  private validators: Map<keyof T, ((value: any) => boolean)[]> = new Map();

  constructor(initialValue: T) {
    this.state$ = new BehaviorSubject<FormState<T>>({
      value: initialValue,
      valid: false,
      dirty: false,
      touched: false,
      submitting: false
    });
  }

  // Aggiornare i valori dei campi
  setValue(field: keyof T, value: any): void {
    const currentState = this.state$.value;
    const newValue = { ...currentState.value, [field]: value };

    this.state$.next({
      ...currentState,
      value: newValue,
      valid: this.validateForm(newValue),
      dirty: true
    });
  }

  // Aggiungere validatori
  addValidator(field: keyof T, validator: (value: any) => boolean): void {
    const validators = this.validators.get(field) || [];
    validators.push(validator);
    this.validators.set(field, validators);
  }

  // Validazione dell'intero modulo
  private validateForm(value: T): boolean {
    for (const [field, validators] of this.validators.entries()) {
      const fieldValue = value[field];
      const isValid = validators.every(validator => validator(fieldValue));
      if (!isValid) return false;
    }
    return true;
  }

  // Impostare il flag touched
  setTouched(field: keyof T): void {
    const currentState = this.state$.value;
    this.state$.next({
      ...currentState,
      touched: true
    });
  }

  // Impostare lo stato di invio
  setSubmitting(submitting: boolean): void {
    const currentState = this.state$.value;
    this.state$.next({
      ...currentState,
      submitting
    });
  }

  // Reset del modulo
  reset(initialValue?: T): void {
    const resetValue = initialValue || this.state$.value.value;
    this.state$.next({
      value: resetValue,
      valid: false,
      dirty: false,
      touched: false,
      submitting: false
    });
  }

  // Ottenere lo stato
  getState(): Observable<FormState<T>> {
    return this.state$.asObservable();
  }

  getValue(): T {
    return this.state$.value.value;
  }

  isValid(): boolean {
    return this.state$.value.valid;
  }

  isDirty(): boolean {
    return this.state$.value.dirty;
  }
}

// Esempio di utilizzo
interface UserForm {
  name: string;
  email: string;
  age: number;
}

const userForm = new ReactiveForm<UserForm>({
  name: '',
  email: '',
  age: 0
});

// Aggiungere validatori
userForm.addValidator('name', value => value.length > 0);
userForm.addValidator('email', value => /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/.test(value));
userForm.addValidator('age', value => value >= 18);

// Aggiornare i valori
userForm.setValue('name', 'Mario Rossi');
userForm.setValue('email', 'mario@example.com');
userForm.setValue('age', 25);

// Monitorare lo stato
userForm.getState().subscribe(state => {
  console.log('Stato del modulo:', state);
  console.log('Valido:', state.valid);
  console.log('Modificato:', state.dirty);
});

// Invio del modulo
if (userForm.isValid()) {
  userForm.setSubmitting(true);
  const formData = userForm.getValue();
  console.log('Dati inviati:', formData);

  // Dopo la chiamata API
  userForm.setSubmitting(false);
  userForm.reset();
}

Vantaggi delle classi di form personalizzate

  • Gestione centralizzata dello stato: gestione di tutto lo stato del modulo in un unico posto
  • Validazione integrata: configurazione flessibile delle regole di validazione per ogni campo
  • Aggiornamenti reattivi: notifica automatica dei cambiamenti di stato
  • Riutilizzabilità: utilizzo della stessa logica su più moduli

Codice di test ​

Esempio di test per l'elaborazione dei moduli.

typescript
import { debounceTime, map } from 'rxjs';
import { TestScheduler } from 'rxjs/testing';

describe('Elaborazione moduli', () => {
  let testScheduler: TestScheduler;

  beforeEach(() => {
    testScheduler = new TestScheduler((actual, expected) => {
      expect(actual).toEqual(expected);
    });
  });

  it('should validate email with debounce', () => {
    testScheduler.run(({ cold, expectObservable }) => {
      const input$ = cold('a-b-c----|', {
        a: 'test',
        b: 'test@',
        c: 'test@example.com'
      });

      const result$ = input$.pipe(
        debounceTime(300, testScheduler),
        map(email => /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/.test(email))
      );

      expectObservable(result$).toBe('-----c----|', { c: true });
    });
  });

  it('should prevent double submit with exhaustMap', () => {
    testScheduler.run(({ cold, hot, expectObservable }) => {
      const submit$ = hot('a--b-c----d|');

      const result$ = submit$.pipe(
        exhaustMap(() => cold('---x|', { x: 'submitted' }))
      );

      // Vengono elaborati solo il primo e l'ultimo invio
      expectObservable(result$).toBe('---x-----x|', { x: 'submitted' });
    });
  });
});

Padroneggiando i modelli di elaborazione dei form, è possibile implementare form user-friendly e robusti.

Punti chiave

  • Validazione in tempo reale: debounceTime + distinctUntilChanged
  • Salvataggio automatico: debounceTime + switchMap per evitare salvataggi eccessivi
  • Collegamento di più campi: combineLatest per combinare i valori
  • Prevenzione del doppio invio: exhaustMap per bloccare richieste aggiuntive durante l'invio
  • Gestione dello stato: BehaviorSubject per centralizzare lo stato del modulo

Best Practice

  • Feedback immediato: migliorare l'UX con la validazione in tempo reale
  • Ritardo appropriato: impostare debounceTime (300ms - 2000ms)
  • Feedback visivo: visualizzare chiaramente errori e stato di salvataggio
  • Accessibilità: attributi aria, posizionamento corretto dei messaggi di errore
  • Test: testare sempre la logica di validazione

Prossimi passi ​

Una volta acquisita la padronanza dei modelli di elaborazione dei form, si può passare ai modelli seguenti.

Sezioni correlate ​

Risorse di riferimento ​

Pubblicato sotto licenza CC-BY-4.0.